Europejski Dzień Języków – święto różnorodności i bogactwa kulturowego

Europejski Dzień Języków obchodzimy co roku 26 września. To wyjątkowa okazja, by przypomnieć sobie, jak ogromnym bogactwem jest różnorodność językowa i jak ważne jest jej pielęgnowanie. Święto ustanowiła Rada Europy w 2001 roku, aby zachęcać do nauki języków obcych, wspierać ochronę języków regionalnych i mniejszościowych oraz promować otwartość na inne kultury.

Ile języków istnieje na świecie?

Trudno się doliczyć! Obecnie na świecie używa się około 6–7 tysięcy języków, z czego ponad 300 to języki migowe (i co ważne – nie ma jednego uniwersalnego języka migowego!).

Niektóre języki funkcjonują jedynie w niewielkich społecznościach, czasem w obrębie jednej wioski. Niestety, wiele z nich zanika – w samej Unii Europejskiej ponad 100 języków jest zagrożonych wymarciem. A gdy język ginie, razem z nim odchodzi część historii, tradycji i wiedzy o świecie jego użytkowników.

Różnorodność językowa w Europie – przykłady z Sardynii i Polski

Europa to prawdziwa mozaika języków. Wystarczy spojrzeć na Sardynię, gdzie obok włoskiego funkcjonują także: sassarski, logudorski, kampidański, gallurski, tabarchino, kataloński algherese czy korsykański.

Podobnie w Polsce, oprócz języka polskiego, spotykamy język kaszubski, dialekty wielkopolski, małopolski, mazowiecki i śląski, a także liczne gwary – m.in. podhalańską, warszawską, poznańską czy krakowską. To piękne świadectwo bogactwa naszej kultury.

Języki sztuczne – od urzędowych po fantastyczne

Obok języków naturalnych wciąż powstają języki sztuczne – tworzone dla ułatwienia komunikacji lub w celach artystycznych.
Najbardziej znane przykłady to:

• elficki stworzony przez J.R.R. Tolkiena,

• klingoński wymyślony na potrzeby serialu Star Trek.

Choć są fikcyjne, dowodzą, jak fascynujący jest świat języków i jak wiele mogą one znaczyć w kulturze.

Dlaczego Europejski Dzień Języków jest ważny?

To święto przypomina, że:

• język nieużywany zanika – każdy, kto kiedyś uczył się obcego języka i przestał go praktykować, wie, jak szybko można zapomnieć słów i struktur;

• znajomość języków łączy ludzi – pomaga utrzymywać więzi, pielęgnować tożsamość i otwierać się na inne kultury;

• różnorodność językowa to skarb, który warto chronić dla przyszłych pokoleń.

Jak świętować Europejski Dzień Języków?

Oto kilka prostych pomysłów:

• naucz się kilku zwrotów w nowym języku,

• czytaj książki, słuchaj muzyki czy oglądaj filmy w innym języku,

• rozmawiaj online z osobami z różnych krajów,

• weź udział w wydarzeniach kulturalnych poświęconych językom,

• podróżuj – nic tak nie otwiera na inne kultury jak doświadczenie ich na własnej skórze.

Polacy na Sardynii – język ojczysty w sercu Europy

Dzięki działalności Stowarzyszenia Kultury Polsko-Sardyńskiej, Polacy mieszkający na Sardynii mogą pielęgnować język ojczysty. Dzieci uczą się polskiego w świetlicy w Olbii, a dorośli mogą korzystać z kursów online.

To niezwykle ważne, bo język polski jest dziewiątym najczęściej używanym językiem w Europie (po rosyjskim, niemieckim, francuskim, angielskim, tureckim, włoskim, hiszpańskim i ukraińskim). Dbajmy o to, by był obecny nie tylko w Polsce, ale i poza jej granicami.

Języki – mosty między kulturami

Języki to nie tylko narzędzia komunikacji. To klucz do innych sposobów myślenia, poznawania świata i ludzi. Uczą otwartości, poszerzają horyzonty i wzbogacają naszą codzienność.

Dlatego świętujmy Europejski Dzień Języków 26 września – i pamiętajmy, że różnorodność językowa zasługuje na celebrowanie każdego dnia.